Przyjęcie spadku w Hiszpanii: Kompletny przewodnik dla obywateli polskich

Podwójne opodatkowanie: ryzyko i ulgi

Między Polską a Hiszpanią nie istnieje dwustronna umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatku od spadków. Oznacza to, że polscy rezydenci dziedziczący majątek w Hiszpanii mogą w teorii podlegać opodatkowaniu w obu krajach — zarówno hiszpańskiemu podatkowi od spadków (ISD), jak i polskiemu podatkowi od spadków i darowizn.

W praktyce jednak polska ustawa o podatku od spadków i darowizn zwalnia z podatku nabycie majątku od osób z I grupy podatkowej (małżonek, dzieci, wnuki, rodzice), a warunki zwolnienia są spełniane przez większość polskich spadkobierców dziedziczących po bliskich. Ponadto Polska przewiduje odliczenie podatku zapłaconego za granicą, co minimalizuje faktyczne podwójne opodatkowanie.

Mimo braku traktatu, dzięki wyroku ETS z 2014 roku (sprawa C-127/12), polscy spadkobiercy nieruchomości w Andaluzji, Madrycie czy Wyspach Kanaryjskich mogą korzystać z regionalnych bonifikaty sięgających 99% — płacąc praktycznie zero podatku spadkowego w Hiszpanii.

Rozporządzenie UE 650/2012 i professio iuris dla polskich obywateli

Polska jest państwem członkowskim UE, co oznacza, że Rozporządzenie UE 650/2012 (Bruksela IV) ma zastosowanie. Zgodnie z domyślną zasadą, prawem właściwym dla całego spadku jest prawo państwa, w którym spadkodawca miał zwykłe miejsce pobytu w chwili śmierci.

Jednak w testamencie można zamieścić klauzulę professio iuris — wybierając prawo obywatelstwa zamiast prawa miejsca zamieszkania. Obywatel polski zamieszkały w Hiszpanii może wybrać prawo polskie do regulowania całego swojego spadku, łącznie z majątkiem w Hiszpanii.

Wybór prawa polskiego może być korzystny, gdyż polskie prawo spadkowe ma nieco inne zasady dotyczące zachowku (odpowiednika hiszpańskiej legítima) — typowo ½ lub ⅔ udziału ustawowego dla uprawnionych — co może być korzystniejsze w konkretnych konfiguracjach rodzinnych.

Doradzimy Ci, czy klauzula professio iuris byłaby korzystna w Twojej sytuacji przed sporządzeniem testamentu.

Czy Hiszpania uznaje trusty?

Hiszpania nie jest sygnatariuszem Konwencji haskiej z 1985 roku o prawie właściwym dla trustów i ich uznawaniu. Oznacza to, że Hiszpania nie uznaje trustu jako instytucji prawnej. Gdy majątek w Hiszpanii jest przechowywany w truście brytyjskim lub amerykańskim, hiszpańskie organy podatkowe (AEAT) ignorują strukturę trustu i opodatkowują bezpośrednio beneficjentów.

Dla polskich spadkobierców trusty są rzadkością, jednak zdarzają się sytuacje, gdy zmarły — np. brytyjski małżonek polskiego obywatela — posiadał majątek w Hiszpanii w ramach trustu. W takich przypadkach:

• Trustee musi dostarczyć kompletną dokumentację (akt trustu z apostillą i tłumaczeniem przysięgłym)
• Formalności spadkowe w Hiszpanii muszą zostać dopełnione przez rzeczywistych beneficjentów
• Termin 6 miesięcy od śmierci ma zastosowanie niezależnie od struktury trustu
• Podatek od spadków jest należny tak samo jak przy dziedziczeniu bezpośrednim

Numer NIE: dlaczego każdy polskie dziedzic go potrzebuje

Każdy spadkobierca, który dziedziczy majątek w Hiszpanii, musi posiadać numer NIE (Número de Identificación de Extranjero) — hiszpański numer identyfikacji podatkowej dla cudzoziemców. Bez niego żaden bank nie wypłaci środków, żaden Rejestr Nieruchomości nie zaakceptuje aktu notarialnego, a deklaracja podatkowa nie może zostać złożona.

Numer NIE można uzyskać:

• W konsulacie Królestwa Hiszpanii w Polsce (Warszawa, Kraków)
• Na komisariacie policji w Hiszpanii (w osobistej lub przez pełnomocnika)
• W naszym imieniu, na podstawie pełnomocnictwa notarialnego

Uzyskanie numeru NIE jest jednym z pierwszych kroków, które podejmujemy równolegle z wyszukiwaniem testamentu i inwentaryzacją majątku. Numer NIE jest stały — po uzyskaniu pozostaje ważny bezterminowo i będzie Ci potrzebny do wszystkich przyszłych kontaktów z hiszpańskimi organami podatkowymi.